Kilka słów o integracji: dziecko ze SPE w szkole ogólnodostępnej

 

Powyższy cytat nasuwa na myśl pojęcie integracji. Dziś w Polsce integracja dzieci niepełnosprawnych, z SPE, jest zjawiskiem dość powszechnym i ogólnie akceptowanym. Przejawia się to w wielu różnorakich formach integracyjnego wychowania i nauczania, obecnych w naszym systemie oświaty. Samo pojęcie integracja w pedagogice funkcjonuje już od dawna. A. Hulek[2] twierdzi, że integracja „wyraża się w takim wzajemnym stosunku pełnosprawnych i niepełnosprawnych, w którym respektowane są te same prawa, w którym stwarzane są dla obu grup identyczne warunki maksymalnego wszechstronnego rozwoju. Jej celem jest bowiem umożliwienie poszkodowanym na zdrowiu osobom prowadzenie normalnego życia i możliwie na tych samych zasadach, jak innym członkom określonych grup społecznych. Integracja zakłada udostępnienie młodzieży upośledzonej korzystanie ze wszystkich stopni szkolnictwa – podstawowego, ogólnokształcącego i zawodowego, zdobyczy kulturowych i form czynnego wypoczynku, z których korzysta młodzież zdrowa”.

W pedagogice termin „integracja” może mieć zarówno szersze, jak i węższe znaczenie. W szerszym ujęciu jest to umiejętność harmonijnego współżycia i współdziałania osób niepełnosprawnych we wszystkich formach i sytuacjach życia społecznego – w szkole, domu, pracy, czasie wolnym, czyli oznacza integrację społeczną. Zaś w wąskim znaczeniu oznacza integrację szkolną, czyli włączanie niepełnosprawnych uczniów do nauki w ogólnodostępnych szkołach i placówkach kształcenia masowego razem z uczniami pełnosprawnymi oraz umożliwianie im korzystania ze środków pomocniczych stosownie do indywidualnych możliwości[3].

Dzisiaj populacja uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (SPE) stanowi znaczny odsetek dzieci i młodzieży, większość z nich uczęszcza do szkół powszechnych. We współczesnej szkole powstaje rzeczywistość nowego rodzaju, w której to, co specjalne, i to, co normalne, jest ze sobą integralnie związane. Coraz więcej nauczycieli potrzebuje wiedzy i umiejętności z zakresu pedagogiki specjalnej, aby móc efektywnie pracować z uczniami. Wielu pedagogów specjalnych wyraża przekonanie, że zakres specjalnej pomocy pedagogicznej w klasach ogólnodostępnych jest za wąski w stosunku do potrzeb uczniów z niepełnosprawnościami[4].

W związku z tym pojawiła się idea pracy nad rolą nauczyciela i sytuacją dziecka z SPE w szkole ogólnodostępnej ujęta w projekt europejski GUIDE – Guidelines for teachers working with students with MLCI. Pierwszym krokiem w projekcie było przeprowadzenie badań wśród nauczycieli w zakresie ich pracy z uczniami z SPE. Podczas realizacji projektu opracowano także podręcznik i kurs dla nauczycieli, w których zawarte są nie tylko opisy wybranych deficytów, ale także pomysły i propozycje metodologiczne jak pracować z uczniami z SPE. Podczas realizacji projektu nauczyciele podkreślali potrzebę ciągłego rozwoju, poszukiwania nowych metod pracy, źródeł inspiracji. Praca nauczyciela to nie tylko praca z uczniem, ale także z samym sobą.

Aneta Orska
Koordynator merytoryczny
Monika Łuczak
Koordynator projektu
Ewelina K. Goździk
Manager projektu

 

[1] Kosakowski, Cz. (2000) Dziecko niepełnosprawne w szkole masowej – możliwości i ograniczenia. w: Dziecko o specjalnych potrzebach edukacyjnych. Toruń: Wydaw. Edukacyjne „Akapit”

[2] Hulek, A. (1997) Integracyjny system kształcenia i wychowania w: Pedagogika Rewalidacyjna. Warszawa: PWN

[3] Marek-Ruka M. (1996): Tendencje i perspektywy kształcenia niepełnosprawnych w Polsce. Rocznik WSPS t. VII

[4] Szmelter-Ubramek, A. (2010) Studium indywidualnego przypadku dziecka z niepełnosprawnością umysłową w stopniu lekkim [Online] http://profesor.pl/publikacja,22191,Rozne,Studium-indywidualnego-przypadku-dziecka-z-niepelnosprawnoscia-umyslowa-w-stopniu-lekkim

Dodaj komentarz