Przewodnik po zawodach

 

Przewodnik po zawodach składa się z dwóch części:

Część I – Od szkoły do zawodu
Część pierwsza zawiera dziesięć tekstów dotyczących kształcenia zawodowego oraz różnych zagadnień związanych z karierą edukacyjną i zawodową.

Część II – Opisy zawodów
Druga część Przewodnika zawiera opisy 193 zawodów uporządkowanych w 22 grupy.

Część I – Od szkoły do zawodu, czyli o planowaniu kariery w trudnych słowach
Kiedy i jak rozmawiać z gimnazjalistami o współczesnych problemach związanych z planowaniem kariery edukacyjnej i zawodowej? To pytanie zadają sobie doradcy zawodowi, nauczyciele, wychowawcy i rodzice. Można na nie znaleźć odpowiedź w pierwszej części Przewodnika. Zamieszczone czytanki poruszają takie tematy jak: ponowoczesność, globalizacja, społeczeństwo ryzyka, kolonizowanie przyszłości, prekariat oraz oczekiwania pracodawców, kwalifikacje zawodowe, stereotypy zawodowe oraz zmiany w kształceniu zawodowym. Te zagadnienia omówione są w krótkich tekstach w przystępny sposób. Warto wykorzystać je w trakcie spotkań z uczniami jako punkt wyjścia do dyskusji.

Część II – Opisy zawodów

Opisy grup zawodów
Każda grupa opisana jest na dwóch stronach.

 

 

Na pierwszej stronie wypisane są:

  • wszystkie zawody, które zostały przypisane do danej grupy,
  • typy szkół, w których można kształcić się w tych zawodach,
  • dodatkowe warunki o kształceniu, jeśli są zapisane w prawie, np. kształcenie wyłącznie dla niewidomych i słabowidzących.

 

 

 

Na drugiej stronie pokazane są zawody o wspólnych kwalifikacjach (jeśli takie występują w danej grupie zawodów).
Na przykład, w grupie zawodów elektryczno-elektroniczno-teleinformatycznych jest 16 zawodów, w pięciu kształcenie odbywa się w zasadniczych szkołach zawodowych, w sześciu kształcenie odbywa się w technikach, a w pięciu kolejnych można się kształcić w technikum lub w szkole policealnej.
Cztery zawody z poziomu technikum mają podbudowę zasadniczej szkoły zawodowej. Dwa zawody technikalne: technik informatyk i technik teleinformatyk mają wspólną kwalifikację.

 

Opisy zawodów

W Przewodniku opisano 193 zawody z klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (nie opisano tylko 7 zawodów artystycznych). Do opisu zawodów wykorzystano założenia podstawy programowej kształcenia w zawodach, w tym przede wszystkim ideę wyodrębniania kwalifikacji.
W zawodach „szkolnych” wyodrębniono jedną, dwie lub trzy kwalifikacje.
Zawody z jedną kwalifikacją to zawody robotnicze lub zawody związane z ochroną zdrowia i pomocy społecznej. Nazwy kwalifikacji są zgodne z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej w sprawie podstawy programowej kształcenia w zawodach.
Przykłady zawodów, w których wyodrębniono jedną kwalifikację:

 

Przykłady zawodów, w których wyodrębniono dwie kwalifikacje:

 

Przykłady zawodów, w których wyodrębniono trzy kwalifikacje:

Każda kwalifikacja została podzielona na mniejsze grupy efektów kształcenia, które pomagają zorientować się, czego uczeń będzie się uczył.

Omawiając liczbę wyodrębnionych w zawodzie kwalifikacji, koniecznie trzeba mówić także o liczbie egzaminów zawodowych.

Przy opisie zawodów zastosowano kod kolorów: zawody z poziomu zasadniczej szkoły zawodowej zaznaczono kolorem zielonym, zawody z poziomu technikum niebieskim, a z poziomu szkoły policealnej – pomarańczowym.
Każdy zawód opisano na dwóch stronach.

Na pierwszej stronie znajdują się:

  • krótka informacja o tym, co robi osoba zatrudniona w tym zawodzie,
  • nazwy kwalifikacji,
  • typ szkoły, w której można się kształcić w tym zawodzie,
  • informacja o tym, czy zawód ma kontynuację na poziomie technikum,
  • informacja o tym, czy zawodu można uczyć w rzemiośle lub na kwalifikacyjnych kursach zawodowych,
  • informacja, czy w danym zawodzie uczy się wiele osób.

 

Na drugiej stronie znajdują się informacje o warunkach pracy, potrzebnych kompetencjach, karierze edukacyjnej i zawodowej.

 

W ramce „ja, ty, my, oni” podano informacje nt. kompetencji personalnych i społecznych ważnych z punktu widzenia wykonywania danego zawodu oraz informacje o uzdolnieniach, które pomogą w pracy.

 

W „warunkach pracy” opisano, gdzie pracuje osoba wykonująca dany zawód: w pomieszczeniach zamkniętych, na powietrzu, w zapyleniu, w chłodzie… Dodatkowo w tej części podane są informacje o tym, jak długo i w jakim trybie trzeba pracować.

W części „kariera edukacyjna” zawarto przede wszystkim informacje z podstawy programowej kształcenia w zawodach dotyczące wspólnych kwalifikacji z innym zawodem oraz innych zawodach, w których osiągnąć trzeba te same efekty kształcenia stanowiące podbudowę dla kształcenia zawodowego.
Opisano także inne umiejętności, które warto posiadać (mieć potwierdzone), starając się o pracę.

 

W ramce „kariera zawodowa” zawarto podstawowe informacje nt. miejsc, w których można szukać pracy w danym zawodzie.

Korzystając z Przewodnika można łatwo odczytać, czy dany zawód ma wspólne kwalifikacje z innym zawodem. Pomaga to w planowaniu kariery edukacyjnej i zawodowej.
Informacje te zawarte są w kilku miejscach:

Na drugiej stronie opisu grupy zawodów.

Na tym przykładzie widać, że do technika technologii żywności można „dojść” kilkoma drogami: zaczynając od zasadniczej szkoły zawodowej, od cukiernika, od piekarza, od wędliniarza lub od operatora maszyn i urządzeń przemysłu spożywczego albo od razu, idąc do technikum.
Natomiast po potwierdzeniu kwalifikacji w zawodzie operator maszyn i urządzeń przemysłu spożywczego można kształcić się w zawodzie technika technologii żywności lub technika przetwórstwa spożywczego.

Na pierwszej stronie opisu zawodu.

Wskazuje na to strzałka w lewym dolnym rogu oraz fakt, że jedna kwalifikacja jest w ramce w kolorze zielonym (czyli z poziomu zasadniczej szkoły zawodowej), a druga w kolorze niebieskim (czyli z poziomu technikum).

Na drugiej stronie opisu zawodu w części „kariera edukacyjna”.

Taki układ zapisów pozwala na łatwiejsze planowanie kariery edukacyjnej i zawodowej.

Przewodnik po zawodach został przygotowany głównie z myślą o gimnazjalistach. Jego podstawowym zadaniem jest dostarczenie uczniom wiedzy o zawodach, w których może kształcić się w szkołach zawodowych.
Może być on jednak także dobrą pomocą w pracy doradców zawodowych oraz wychowawców.

Przewodnik po zawodach dostępny jest na stronie internetowej Krajowego Ośrodka Wspierania Edukacji Zawodowej i Ustawicznej (www.koweziu.edu.pl).

Dodaj komentarz